ଗୋରା କବର : ଓଡିଶାର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଏବଂ ପୁରାତନ ଶ୍ମଶାନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ – ଶ୍ମଶାନ ଗୋରାକବର ଯେଉଁ ଠାରେ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସମାଧି

ଓଡ଼ିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍ (୩ ଏପ୍ରିଲ ରବିବାର ) କଟକ :- ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ମୃତ ଗୋରା ମାନଙ୍କର କଫିନ୍ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ କୋଲକାତା ପଠାଯାଇ କବର ଦିଆ ଯାଉଥିଲା, ଏପରିକି କେତେକଙ୍କ କଫିନ ତାଙ୍କ ନିଜଘର ଅର୍ଥାତ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା | ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଇଂରାଜୀ ଅଧିକାରୀ ମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପାଚେରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୮୨୨ ମସିହାରେ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଦ୍ବାରା ଗୋରା ମାନଙ୍କୁ କବର ଦେବାପାଇଁ ମହାନଦୀ ପଠାରେ ପାଞ୍ଚ ଏକର ଜମିରେ “ଗୋରା କବର” ଶ୍ମଶାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହା ସମସ୍ତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନଙ୍କ କବଳ ପାଇଁ ଶ୍ମଶାନ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା କେବଳ ବାପ୍ପିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା | ସମୁଦ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ନାବିକ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ଶ୍ମଶାନକୁ ଅଣାଯାଇ କବର ଦିଆଯାଉଥିଲା | ସୈନିକ ଏବଂ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ପୁରାତନ ଜଗନ୍ନାଥ ରୋଡର ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କର ଅନେକ କବର ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ପୋତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି | ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପୋତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଗୋରା କବରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।

◆●● ବିରାଟ ବିରାଟ ଗଛର ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ କବରଟି ମହାନଦୀ ବନ୍ଧର ତଳେ ଥିଲା | ୧୯୦୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କେବଳ ଇଂରାଜୀମାନଙ୍କୁ “ଗୋରା କବର” ଭିତରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କର ସର୍ବପ୍ରଥମ କବର ଥିଲା | ଭୂତ ପ୍ରେତ ଭୟରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି, ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ରାତିରେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉନଥିଲେ ।ଫଳରେ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ବୁଟଲେଗର୍, ଜୁଆ ଖେଳାଳି ଏବଂ ଗଞ୍ଜା ଧୂମପାନକାରୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଦଖଲ କରାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଏହି ନିଛାଟିଆ ସ୍ଥାନକୁ ସେମାନଙ୍କର ନିଶା ଆଡ୍ଡା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମଣୁଥିଲେ |

●●● କବର ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଗଛ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, କବର ମଧ୍ୟରେ ରାସ୍ତା ଅଛି | ତିନୋଟି ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଲା ପଡିଛି | ଏହି ସମାଧି ଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, ସେନୋଟାଫ୍ ପାଇଁ ସାଦା ସ୍ଲାବ୍, ବୋତଲ କବର, ସ୍ପାୟର୍ ଏବଂ ମାର୍ବଲ ଫୁଲର ଖୋଦନ ଇତ୍ୟାଦି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପେଡାଲ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ |

●●● ଗୋରା କବର ହେଉଛି ରାଜ୍ୟର ସବୁଠୁ ବଡ ତଥା ପୁରାତନ ଶ୍ମଶାନ | ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ମାନଙ୍କର ମରଶରୀର ଏଠାରେ ପୋତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି | ଇଂରାଜୀ ଲେଖକ ସୋମେରସେଟ ମୌଗାମଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନେ ଏହି ଗୋରାକବର ସମାଧି ସ୍ଥଳକୁ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଉଥିଲେ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆଧୁନିକ ଓଡିଶାର ନିର୍ମାତା ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସମାଧି ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାକି ମଧୁ ସ୍ମୃତି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା |

●●● ଶ୍ମଶାନଟି ଓଡିଆ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ; ତଥାପି କଟକ ମହାନଗର ନିଗମକୁ ଶ୍ମଶାନ ସଫା କରିବା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦାୟିତ୍ବ ଦିଆଯାଇଛି |  ଅଧିକାଂଶ କବରଗୁଡିକ ବଣୁଆ ଘାସ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଛି, ଅନେକ ଓବେଲିସ୍କ, ସେନୋଟାଫ୍ ଏବଂ ସ୍ପାୟର୍ସ ନଷ୍ଟହୋଇ ଗଲାଣି | କିଛି କବର ନବୀକରଣ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ କିଛି ପୁରୁଣା କବର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି | ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଗୋରାକବର ପରିସରଟି ଜଳମୟ ହୋଇଯାଏ
ଯାହାଫଳରେ କବର ଉପରେ ଥିବା ତାରିଖ ଏବଂ ନାମ ଧୀରେଧୀରେ ଲିଭିଯାଉଛି ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ କବର କାହର ଜାଣିବା ମୁସ୍କିଲ । ଏହା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରାଗଲେ ଅନେ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ । କେଉଁ କେଉଁ ମାନଙ୍କର କବର ଏଠାରେ ଅଛି ଯଦି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ସାର୍ବଜନୀନ କରନ୍ତା ହୁଏତ ଅନେକ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ଯଟକ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତେ ।

●●● କବର ସ୍ଥଳକୁ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ରୁ ୧୯୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଦ୍ଧେକ କବରଗୁଡିକ କମବର୍ଷ ପିଲାମାନଙ୍କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଶିଶୁଙ୍କର କବର । ଗୋଟିଏରେ ଜଣାଗଲା କମ୍ପାନୀ ପ୍ରଶାସନ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଚାର୍ଲେସ୍ ବେଚର୍ ଏସ୍କଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଚାର୍ଲୋଟଙ୍କର ଯିଏକି ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ୨୫ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଆଉ ଏକ କବର ଥିଲା ଯାହା କହିଲା: ଚାର୍ଲ୍ସ ବେଚର୍ୱୋଙ୍କର ଯିଏ ୧୮୨୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ କଟକ ଚାଉଳିଆଗଞ୍ଜ ସ୍ଥିତ ନିଜ ବାସଭବନରେ ୩୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

●●● ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟର କବର ମଧ୍ୟ ଅଛି | ଏଥିରେ ଲେଖାଥିଲା: ମେ ୧୮୫୭ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ବିଦ୍ରୋହ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହର ୧୨ ଫେବୃଆରୀ୧୮୮୫ରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ମଡ୍ରାସୱାସ୍ ଫିଲ୍ଡରେ ସେବା କରୁଥିବା ଅଧିକାରୀ ମେଜର ଜନ୍ ବେଟ୍ସଙ୍କ କବର ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଏନ୍ସାଇନ୍ ପୁଲଟେନି ମଲକମ୍ ଲୌରୀଙ୍କ ୫ ଜୁଲାଇ ୧୮୫୮ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଗୋରା କବରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟଙ୍କର ଏପିଟାଫ୍ ଅଛି : ଓଡ଼ିଶାରେ ସଂଗଠିତ ରବିବାର ସ୍କୁଲର ସଂଗଠକ ତଥା ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ରବିବାର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀକ୍ଷକ ୧୮୩୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମିତ ଅନାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସଙ୍କର ୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ଯକ୍ତି ଏବଂ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କବର ଅଛି ହେଲେ ଗବେଷଣା କଲେ ଜଣାପଡ଼ିବ କେଉଁଟା କାହାର ।

●●● କଟକ ସହର ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମ ରୁ ବାଲିଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆ ଉପର ବନ୍ଧ ଉପରକୁ ଉଠି ବାଲିଯାତ୍ରା ଗେଟକୁ ସାମ୍ନା କରି ହରିଣ ପାର୍କ ପାରିହୋଇ ଗଲେ ପଡ଼ିବ ବାମ ପଟରେ ପଡ଼ିବ ଗୋରା କବର । ଅନ୍ୟ ପଟେ ଚହଟା ରାମ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପ୍ରମୋଦ ହୋଟେଲ ପାରହେଲେ ଡାହାଣ ପଟକୁ ପଡ଼ିବ ଗୋରା କବର ।