ଓଡିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍ (୯ନଭେମ୍ବର ,ସୋମବାର ) ଭୁବନେଶ୍ୱର :- ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖ ଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରବିବାର ଦିନ ଦର୍ଶକ ମାନେ ରାଜ୍ୟ ଜନଜାତି ସଂଗ୍ରହାଳୟକୁ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ମୋଡ୍ରେ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ପାରୁଛନ୍ତି । ଆଜି ନଭେମ୍ଵର ୮ ତାରିଖ ଦିନ ଦର୍ଶକମାନେ ଘରେ ବସି ଫେସ୍ବୁକ୍ ଓ ଟୁଇଟର ପେଜ୍ ଖୋଲି ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଥିବା ଜନଜାତି ମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସଂସ୍କୃତି ସଂପର୍କରେ ଧାରଣା ପାଇ ପାରିବେ ବୋଲି ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଗବେଷଣା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର ଡ. ଅଖିଳ ବିହାରୀ ଓତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର କୋରା ପୁଟ, ମାଲକାନଗିରି ଓ ନବରଙ୍ଗ ପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ‘ଗଦବା’ ଜନଜାତିମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି ।
ସେମାନେ ‘ଗୁଟୋବ’ ଓ ‘ଓଲିଆରି’ ଭାଷାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥାନ୍ତି । ‘ଗଦବା’ ଜନଜାତିଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପେଶା ହେଉଛି ପୋଡୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚାଷ, ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ଶ୍ରମ କରିବା । ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ହେଉଛି ବନ୍ଦାପନା ପରବ, ଦଶହରା ପରବ, ପୁଷ ପରବ ଓ ଚଇତି ପରବ । କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗଦବା ମାନେ ବଡ଼ୋ ଗଦବା, ପରେଙ୍ଗା, ଓଲାରୋ ଏବଂ ସାନୋ ଗଦବା ଏହିଭଳି ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ । ସାଧାରଣ ପାରମ୍ପାରିକ ଗଦବା ଘର ବୃତ୍ତାକାରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ ଓ ଛାତ କାଠରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ‘ଗଦବା’ ଜନଜାତିଙ୍କ ଘରେ ମୁଖ୍ୟ ବାସଗୃହ, ରୋଷେଇ ଘର, ଆଭ୍ୟନ୍ତରିଣ ଗୃହ ରହିଥାଏ । ସେଠାରେ ପରିବାରର ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଗଦବା ଘରଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇ ଧାଡ଼ିରେ ମଝିରେ ବ୍ୟବଧାନ ରଖି ସାମ୍ନାସାମନି ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ‘ଗଦବା’ ଗ୍ରାମରେ ତନିି ପ୍ରକାରର ଘର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ମହାଦ ଦିଏନ, ଦୋନ୍ଦୁଲ୍ ଦିଏନ ଓ ଛେଣ୍ଡି ଦିଏନ । ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଘର ଚତୁର୍ଭୁଜାକାର ହୋଇଥିବାବେଳେ ତୃତୀୟଟି ‘କୋନ୍’ ଆକାରର ଛାତ ସହିତ ବୃତ୍ତାକାର ଅଟେ । ‘ଗଦବା’ମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଦେବତା ପଥରର ଠାକୁରାଣୀ । ‘ଦିଶାରୀ’ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ପାଉଥିବା ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ‘ହୁଣ୍ଡି’ କୁହାଯାଏ । ଗଦବା ମହିଳାମାନେ ପିତ୍ତଳ ଓ ରସ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ହାତବୁଣା, ଗାର ପକା ଲୁଗା ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହାକୁ ‘କେରଙ୍ଗ’ କୁହାଯାଏ । ପୁରୁଷମାନେ ‘ଲଏନ୍ କ୍ଲଥ’ ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ‘ଢେମ୍ସା’ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ‘ଗଦବା’ ଜନଜାତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଗଦବା ଗ୍ରାମରେ ପାରମ୍ପାରିକ କାଉନ୍ସିଲର ମୁଖ୍ୟ ‘ନାଏକ’ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ‘ଚାଲାଣ’ ଓ ‘ବାରିକ’ ସହାୟତା କରିଥାନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ‘ଦିଶାରୀ’ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂ ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ସେହିଭଳି ଆଜି ଅନ୍ୟ ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶକ ମାନେ ଭୋତଡ଼ା ଜନଜାତିଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ସମ୍ୟକ ସୂଚନା ପାଇପାରିବେ ।
ଏହି ଜନଜାତି ନବରଙ୍ଗପୁର, କୋରାପୁଟ, କଳାହାଣ୍ଡି ଓ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଜନଜାତି ‘ବୋଡୋ’ ଓ ‘ସାନୋ’ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଯଥା: କଇଁଛ, ବ୍ୟାଘ୍ର, ସର୍ପ, ମର୍କଟ, ଶ୍ୱାନ, ଝିଟିପିଟି, ଛେଳି ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କ ଗୋତ୍ରର ନାମକରଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ସହିତ ବୁଢ଼ୀ ଠାକୁରାଣୀ, ଭୈରବୀ ବୁଢ଼ୀ, ପରଦେଶୀ, ବସୁମାତା, ବନଦୁର୍ଗା ଆଦିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥା’ନ୍ତି । ଗ୍ରାମସ୍ତରରେ ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ‘ନାଏକ’ ଏବଂ ସହାୟକ ଭାବେ ‘ଚାଲାଣ’ , ‘ ପୂଜାରୀ’ ଓ ‘ଗୋଣ୍ଡା’ ଗୋଷ୍ଠୀ ବ୍ୟାପାର ବୁଝିଥାନ୍ତି । ଭୋତଡ଼ା ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ଧାନକୁ ପତଳା ବାଉଁଶ ଫ୍ରେମ୍ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଓ ଆକାରର କଳାବସ୍ତୁ ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
