ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍) :- ବାଜିଲା ବିଜେ କାହାଳୀ । ବାଜି ଉଠିଲା ଘଣ୍ଟ ଘଣ୍ଟା ଓ ମୃଦଙ୍ଗ । ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ବନିରେ କମ୍ପିଲା ସିଂହଦ୍ଵାର । ଧାଡି ପହଣ୍ଡିରେ ବାଇଶିପାହାଚରୁ ସିଂହଦ୍ଵାରକୁ ଆସିଲେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି । ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନ ପହଣ୍ଡି ହୋଇ ଦର୍ପଦଳନ ରଥରେ ବିଜେ କରିଥିଲେ । ପରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ମା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦଇତାପତି ସେବକ ମାନେ ରଥାରୁଢ କରାଇଥିଲେ । ସବୁଠୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳିଆସୁନାଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା । ଟାହିଆରେ ହଲିହଲି ଝୁଲି ଝୁଲି ସ୍ମିତ ହାସ୍ୟ ସହ କାଳିଆ ଧିରେ ଧିରେ ଘଣ୍ଟ ଘଣ୍ଟୁଆଙ୍କ ତାଳେ ତାଳେ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥକୁ ବିଜେ କରିଥିଲେ ।
ସକାଳୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଆସିବା ପରେ ତିନିରଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ୭ଟା ୧୫ରେ ମଙ୍ଗଳାଆଳତି, ୭ଟା୩୦ରେ ମଇଲମ ଓ ତଡପଲାଗି, ୮ଟା ୨୦ରେ ରୋଷହୋମ, ୭ଟା୩୦ରେ ସୂର୍ଯ୍ଯପୂଜା, ୮ଟା ୪୦ରେ ଦ୍ବାରପାଳ ପୂଜା, ୮ଟା୪୫ରେ ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଓ ସକାଳଧୂପ ଓ ୯ଟା ୪୫ ସକାଳଧୂପ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ପୂର୍ବାହ୍ନ ୧୦ଟା ୧୫ରେ ମଙ୍ଗଳାର୍ପଣ କରାଯାଇ ୧୦ଟା ୨୦ରେ ପହଣ୍ଡି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୨ଟା୩୦ରେ ପହଣ୍ଡି ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ୧୨ଟା ୫୦ରେ ମଦନମୋହନ ଓ ରାମକୃଷ୍ଣ ବିଜେ କରିଥିଲେ । ୧୨ଟା ୫୦ରେ ତିନିଠାକୁରଙ୍କ ରୁନ୍ଧା ଶେଷ ହୋଇଥିଲା । ଅପରାହ୍ନ ୨ଟାରେ ଫୁଲ ଚିତା ଲାଗି ହୋଇଥିଲା । ସକାଳଧୂପରେ ଖେଚେଡି ଭୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଜଗମୋହନରୁ ଠାକୁର ଆସିବା ପରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଟାହିଆ ଲାଗି କରାଯାଇଥିଲା । ହରିବୋଲ ହୁଳହୁଳି, ଘଣ୍ଟ ଘଣ୍ଟୁଆଙ୍କ ନାଦ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ବିଜେ କରି ପ୍ରଭୁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ । ପହଣ୍ଡି ସମୟରେ ବେହେରା ଖୁଣ୍ଟିଆ ମଣିମା ମଣିମା ଡାକୁଥିଲେ । ଆଲଟ ଚାମର ଓ ଛତିଛତ୍ର ସହ ପ୍ରଭୁ ବିଜେ କରିଥିଲେ । ଅପୂର୍ବ ପାଗ ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କୁ ମନଆନନ୍ଦ କରିଥିଲା । ଝିପି ଝିପି ବର୍ଷା ସହ ମେଘୁଆ ପାଗ ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ବସ୍ତି ଦେଇଥିଲା । ପହଣ୍ଡି ସମୟରେ ଓଡିଶୀନୃତ୍ଯ, ଗୋଟିପୁଅ ନୃତ୍ୟ, ମାହାରିନୃତ୍ଯ ପରିବେଶକୁ ମନମୁଗ୍ଧକର କରିଥିଲା । ରଥ ଉପରେ ତିନିଠାକୁରଙ୍କୁ ରୁନ୍ଧାଯିବା ପରେ ମାଳଫୁଲ ଲାଗି ହୋଇଥିଲା । ଗଜପତି ମହାରାଜ ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକରେ ଶ୍ରୀନଅରରୁ ପାଲିଙ୍କିରେ ଆସିଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମେ ବଡଠାକୁର ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ,ପରେ ଦେବୀ ମା ସୁଭଦ୍ରା ଓ ପରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ରଥରେ ଛେରାପହଁରା ଓ ଆଳତି କରି ଶ୍ରୀନଅରକୁ ପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।କୋଠ ସୁଆଁସିଆ ମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବ୍ଯବହାର୍ଯ୍ଯ ଜିନିଷ ଥିବା ସିନ୍ଦୁକକୁ ରଥ ଉପରେ ରଖିଥିଲେ । ପରେ ଚାରମାଳ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ପରେ ରଥ ଦଉଡି ଲଗାଯାଇ ରଥଟଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ତାଳଧ୍ବଜ ଓ ପରେ ମା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ପଦଳନ ରଥକୁ ଭକ୍ତ ମାନେ ଟାଣିଥିଲେ । ଶେଷରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥକୁ ଭକ୍ତ ମାନେ ଟାଣିଥିଲେ ସଂଧ୍ଯା ସାଢେ ୭ଟା ସୁଦ୍ଧା ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ତାଳଧ୍ବଜ ବଳଗଣ୍ଡି ମାଜଣା ଜାଗା ,
