ନାଗରିକଙ୍କ ଭଲ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭାରତର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଂଶ : ‘ଇଲନେସ ଟୁ ୱେଲନେସ୍‌’ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡା

ନାଗରିକଙ୍କ ଭଲ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭାରତର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଂଶ : ‘ଇଲନେସ ଟୁ ୱେଲନେସ୍‌’ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡାଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ -ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମାନସିକ ରୋଗକୁ ରୋକିବାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି l

ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଓଡ଼ିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍)  :- ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାମଗ୍ରିକ ସୁସ୍ଥତାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ କେବଳ ଜୀବନର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ନୁହେଁ ବରଂ ସମାଜରେ ସକାରାତ୍ମକ ଅବଦାନ ଦେବାର କ୍ଷମତାକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ଆମେ ଏକ ବୀକ୍ଷିତ ଭାରତ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ନାଗରିକଙ୍କ ଭଲ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏହି ଯାତ୍ରାର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ହେବା ଉଚିତ । ଏକ ସୁସ୍ଥ, ସଶକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ମାନସିକ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ଜନସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ,” ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥତା ଉପରେ ଇଲନେସ୍ ଟୁ ୱେଲନେସ୍‌ ସଚେତନତା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମାନନୀୟ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡା କହିଛନ୍ତି ।

ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଇଲନେସ୍ ଟୁ ୱେଲନେସ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଦ୍ୱାରା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଆଇଟିସି ୱେଲକମ୍ ହୋଟେଲରେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଯାପନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଆସୁଛି ଏବଂ ସାରା ଦେଶରେ ମାନସିକ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଚିନ୍ତାଜନକ ପ୍ରବଣତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି ଶ୍ରୀମତୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡା କହିଛନ୍ତି, “ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ଧାରା ହେଉଛି ଆମର ଛାତ୍ର ଏବଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ବିକାରର ବୃଦ୍ଧି ।

ଏନଆଇଏମଏଚଏଏନଏସ(ନିମହାନ୍ସ) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୫ରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସାଂପ୍ରତିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ୨୦୨୪ରେ ୧୦ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚିନ୍ତାଧାରା ଆସିଥିଲା ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ଏପରି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଜୀବନ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଆମେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା, ଚାପ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ରଣନୀତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ ।

ଏହା ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ହେବା ଉଚିତ ।” ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅସୁସ୍ଥତା ସୁସ୍ଥତା ସମ୍ମିଳନୀକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ, “ଏପରି ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ, ଏହି ବଢ଼ୁଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସରକାର, ଶିଳ୍ପ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି ହେବାକୁ ପଡିବ ।” ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ଏକ ବିବିଧ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ – ମନସ୍ତତ୍ୱବିତ୍‌, ମନସ୍ତତ୍ୱବିତ୍ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ସମେତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବୃତିଗତ; ସାମାଜିକ କର୍ମୀ; ଶିକ୍ଷକ, ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ସମେତ ଶିକ୍ଷକ; କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଶିଳ୍ପ ନେତା ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍‌ ବୃତିଗତ; ସାମାଜିକ କର୍ମୀ; ପିତାମାତା; ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ; ଗବେଷକ; ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି; ଜୀବନ ଏବଂ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ପ୍ରମୁଖ ।

ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି, ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥି, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ, ଆଇଏଏସ୍‌, ମନୋଜ ଆହୁଜା କହିଲେ, \”ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିନ୍ତା ସହରାଂଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏହା ବର୍ତମାନ ଗ୍ରାମାଂଚଳ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପହଂଚୁଛି । ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ, ଆମକୁ ଆମ ସମାଜ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଖୋଲା ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ପଡିବ । ସରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବିଷୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ଅବଗତ ଏବଂ ଅବଗତ ।

ସରକାର ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଉପାୟରେ ମୁକାବିଲା କରୁଛନ୍ତି କାରଣ ଆମେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛୁ – ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍କ୍ରିନିଂ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ, ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସୁବିଧାରେ ତୁରନ୍ତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା । ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ପିଲା ଏବଂ କିଶୋରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ସରକାରୀ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ପାରଂପରିକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଖେଳ ପ୍ରଚଳନ କରିଛନ୍ତି ।

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍କୁଲ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ଖେଳଗୁଡ଼ିକରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ୭୫ଟି ପାରଂପରିକ ଖେଳ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ମନୋଜ ଆହୁଜା କହିଛନ୍ତି । ଇଲନେସ୍ ଟୁ ୱେଲନେସ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍‌ର ପରାମର୍ଶଦାତା ପରିଷଦର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅନିଲ ରାଜପୁତ ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ କହିଲେ, \”ବୟସ ଅନୁସାରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ଛାତ୍ର ଏବଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ, ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ସାଥୀ ଚାପ ମାନସିକ ଅବସାଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, ଯେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଏକାକୀତା ବୃଦ୍ଧି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି ।

ତେଣୁ ଭାରତ ପାଖରେ ଦୁଇଟି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି – ଆମର ଯୁବ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ପଥ ଆଡ଼କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା, ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ, ବୃଦ୍ଧ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ବିକଶିତ କରିବା । ଆମର ମାନ୍ୟବର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ, ସରକାର ଟେଲି ମାନସ ଏବଂ ଅଟଳ ବାୟୋ ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଯୋଜନା (ଏଭିୱାଇଏୱାଇ) ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ସଚେତନ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହଜନକ, ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଏହା ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆଲୋକପାତ କରିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବ ।

” ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ, ‘ମନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା: ମାନସିକ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା’ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ଆଲୋଚନା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ଭାରତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଥିଲା । ସାଧାରଣ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଅନନ୍ୟ, ଖୋଲା ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ପାରଂପରିକ ରୁଢ଼ିବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦୂର କରିବା,

ମନ-ଶରୀର ସଂଯୋଗ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ଚାପ, ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଡିପ୍ରେସନ ପରିଚାଳନା କରିବାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପାୟ, ଏବଂ ସଚେତନତା, ସାମାଜିକ ସମର୍ଥନ ଏବଂ ବୃତ୍‌ତିଗତ ସହାୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା । ‘ରୋଗରୁ ସୁସ୍ଥତା’ ଅଭିଯାନ୨୦୧୪ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସଶକ୍ତୀକରଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ,

ସହଯୋଗ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ କଲ୍ୟାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ରହିଛି । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି, ଏହା ଶିବିର ଏବଂ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଆୟୋଜନ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟ ଏବଂ ବିକାଶ ଉପରେ ନିୟମିତ ୱେବିନାର ଆୟୋଜନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସାର ଏବଂ ପ୍ରଭାବକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି । ଏହି ପ୍ରୟାସ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରେରଣା ଏବଂ ପ୍ରତିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦେ୍‌ଦଶ୍ୟ ସହିତ ପୁଷ୍ଟିସାର, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ରୋଗ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନୂତନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟକୁ କଭର କରୁଛି ।