ରଣପୁରରେ ଧୁମଧାମରେ ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ଯାତ୍ରା, ୧୧0ଦୋଳର ଭବ୍ୟ ମେଳଣ : ଯୋଗ ଦେଲେ ବାଚସ୍ପତି ଶ୍ରୀମତୀ ସୁରମା ପାଢ଼ୀ
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟବାହୀ ରଣପୁର ସହରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ଯାତ୍ରାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ବିଧାୟିକା ତଥା ବାଚସ୍ପତି ଶ୍ରୀମତୀ ସୁରମା ପାଢୀ ଯୋଗ ଦେଇ ଠାକୁରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ରଣପୁର (ଓଡିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ ) ନି. ପ୍ର :- ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟବାହୀ ରଣପୁର ସହରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଧୁମଧାମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି । ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବ ଅବସରରେ ରଣପୁର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଥିବା ମା’ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଓ ତଳ ମଣିନାଗ ପୀଠରେ ପ୍ରଥମେ ମାର୍ଜଣା ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପରେ ରଣପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା’ ଉପର ମଣିନାଗଙ୍କ ପୀଠରେ ମାର୍ଜଣା ନୀତି ସାରିବା ପରେ ସେଠାରୁ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଆଣାଯାଇ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରତିବର୍ଷର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ରାତି ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ସମୟରେ ରଣପୁରର ପଞ୍ଚୁ ମହାଦେବ-ଶ୍ରୀ ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ୱର,
ଶ୍ରୀ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀ ଦଣ୍ଡା ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ଓ ଶ୍ରୀ ହରିହରେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଠାକୁରମାନେ ସ୍ଵପ୍ନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ବିଭା ମଣ୍ଡପରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ମା’ ମଣିନାଗ ଏକ ଭବ୍ୟ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ପଡ଼ିଆକୁ ଆସି ସେଠାରେ ଆସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ପଞ୍ଚୁ ମହାଦେବ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ସହ ମନ୍ଦିରରୁ ଦୋଳପାଟି ଆସି ସେମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା । ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ମେଳଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ରବିବାର ରାତିରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବୋତ୍ତର ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ୧୧୧ଟି ମହାଦେବ ଓ
ରାଧାମାଧବଙ୍କ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନ ଆସି ରୁଣ୍ଡ ହୋଇଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମ ଓ ପରିସରରୁ ଆସିଥିବା ଦୋଳ ସଜ୍ଜିତ ବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଆଗମନରେ ପରିବେଶ ଭକ୍ତିମୟ ଓ ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠିଥିଲା । ସମସ୍ତ ଦୋଳ ସଜ୍ଜିତ ଠାକୁରମାନେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଢ଼ୋଲ, ତୂରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ,
ଘଣ୍ଟ ଘଣ୍ଟା ତଥା ବାଣ ଓ ରୋଶଣୀର ଆଲୋକରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାରିଥିଲା । ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବଡ଼ଦଣ୍ଡ ପରିକ୍ରମା କରି ସୋମବାର ଭୋର ସମୟରେ ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ପଡ଼ିଆକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ପରେ ମା’ ମଣିନାଗ ଓ ପଞ୍ଚୁ ମହାଦେବ ଆସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୋଳ ବିରାଜିତ ବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିରାଜମାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଭବ୍ୟ ଦୋଳଯାତ୍ରାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ମେଢ଼, ଘୋଡ଼ା ନାଚ, ମା’ ସମଲେଶ୍ୱରୀ କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ସିଂଘ ବାଜା, ଆଲୋକ ତୋରଣ, ଚାରିଟି ଡିଜେ ଗାଡ଼ି, ହଂସଭାର ଘଣ୍ଟୁଆ ଓ ମହିଳା ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଦଳର ଭକ୍ତିମୟ କୀର୍ତ୍ତନ ଯାତ୍ରାକୁ ଆହୁରି ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥିଲା । ବାଜା, ବାଣ ଓ ରୋଶଣୀର ଆଲୋକରେ ରଣପୁରର ବଡ଼ଦଣ୍ଡ ଉତ୍ସବମୁଖର ପରିବେଶରେ ଦୁଲୁକି ଉଠିଥିଲା ।
ସୋମବାର ଦିନ ଭରି ଭକ୍ତମାନେ ୧୧୧ ମହାଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ମା’ ମଣିନାଗଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ମହାଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିବା ସହ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଟେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପରେ ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ ମା’ ମଣିନାଗଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ଦୋଳ ବିରାଜିତ ବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ପ୍ରଥମେ ସଭାପତିତ୍ୱ କରୁଥିବା ମା’ ମଣିନାଗଙ୍କୁ ଅସ୍ଥାନରୁ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ସମସ୍ତ ଦୋଳ ବିଗ୍ରହମାନେ ଏକ ଭବ୍ୟ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଆଳତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ ଭୋଗ ପ୍ରସାଦ ଓ ଶାଢ଼ି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ସମସ୍ତ ଦୋଳ ଠାକୁରମାନେ ନିଜନିଜ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଦୋଳ ଯାତ୍ରାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ବିଧାୟିକା ତଥା ବାଚସ୍ପତି ସୁରମା ପାଢୀ ଯୋଗ ଦେଇ ଠାକୁର ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭିଡ଼କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପୋଲିସ୍ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟରେ ଦୋଳଯାତ୍ରା ସଫଳତାର ସହ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଓ ଆୟୋଜକମାନେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।
