ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍) :- ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମାନବୀୟଲୀଳା ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଅତ୍ଯଧିକ ଗରମ ଯୋଗୁ ଚନ୍ଦନ କୁଣ୍ଡରେ ବୁଡି ରହିବା ଓ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଚାପ ଖେଳିବା ପରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଥାନ୍ତି । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାହାର ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ୨୧ ଦିନ ଓ ଭିତର ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ୨୧ ଦିନ ଏପରି ୪୨ ଦିନ ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଚନ୍ଦନଜାତ ବା ଗନ୍ଧଲେପନ ଯାତ୍ରା କୁହାଯାଏ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ମଦନମୋହନ, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରତିମା ଓ ରୌପ୍ଯ ସରସ୍ଵତୀ ପ୍ରତିମା ବାହାର ଚନ୍ଦନ ପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ବିମାନରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଚନ୍ଦନ ଚକଡାକୁ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି ।
ମଣିବିମାନରେ ମଦନମୋହନ,ଶ୍ରୀଦେବୀ ଓ ଭୂଦେବୀ ବିଜେ କରି ହଲି ହଲି ଓ ଝୁଲି ଝୁଲି ବଡଦାଣ୍ଡରେ ଯିବା ସମୟରେ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ବିମାନ ଆଗରେ ଭକ୍ତ ଓ ସେବାୟତ ମାନେ ଦେଖଗୋ ସଖୀ ରାଧାମାଧବ ବେଶ ଗୀତ ବୋଲିଥାନ୍ତି । ବିମାନ ପଛ ପାଲିଙ୍କିରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ବିଜେ କରନ୍ତି । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ବରେ ପଞ୍ଚୁ ପାଣ୍ଡବ ରୂପେ ପରିଚିତ ପଞ୍ଚ ମହାଦେବ ଶ୍ରୀଲୋକନାଥ,ଶ୍ରୀଜମ୍ବେଶ୍ବର,ଶ୍ରୀମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ବର, ଶ୍ରୀକପାଳମୋଚନ ଓ ଶ୍ରୀନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ବର ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି । ଏପରି ୧୦ ଗୋଟି ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଜଳକ୍ରୀଡା କରନ୍ତି । ପୁଷ୍କରିଣୀ କୂଳରେ ହୋଇଥିବା ଛାମୁଣ୍ଡିଆ ତଳେ ରୂପା ପିଙ୍ଗଣରେ ଥିବା ସୁବାସିତ ଜଳରେ ପଦ ଧୌତ କରିଥାନ୍ତି । ନନ୍ଦା ଓ ଭଦ୍ରା ଦୁଇଟି ଚାପ ନୌକା ପୁଷ୍ପ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି ।
ନୌକାରେ ଥିବା ରୂପା ସିଂହାସନରେ ମଦନମୋହନ, ଭୂଦେବୀ,ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ସମେତ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଉପବେଶନ କରି ନରେନ୍ଦ୍ର ଦୀପଦାଣ୍ଡି ଚାରିପଟ ନୌକାବିହାର କରିଥାନ୍ତି । ଅନ୍ଯ ଏକ ଚାପ ନୌକାରେ ପଞ୍ଚ ମହାଦେବ ଉପବେଶନ କରି ଚାପ ଖେଳିଥାନ୍ତି । ସ୍ନାନ ନୀତି ପାଇଁ ତିନୋଟି କୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୂର, କସ୍ତୁରୀ,ଜାଇଫଳ, ମଲ୍ଲୀ, ଚମ୍ପା, ଜୁଇ, ସୁଗନ୍ଧରାଜ, ଗୋଲାପ ବ୍ଯବହୃତ ହୋଇ ସୁବାସିତ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ବୁଡ ପକାନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ଦିନରେ ଶ୍ରୀମଦନମୋହନଙ୍କୁ ବେଶ କରାଯାଇଥାଏ । ଦିନ ଚାପ ପରେ ରାତି ଚାପ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ରାତି ଚାପରେ ବଜନ୍ତ୍ରୀ ନୌକାରେ ଘଣ୍ଟୁଆ, କାହାଳିଆ ଓ ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା ବାଦକ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚାପ ନୌକା ଆଗରେ ବଜାଇ ବଜାଇ ଯାଇଥାନ୍ତି ।
ଏହି ସମୟରେ ଶୀତଳ ଭୋଗ, ମାଣ୍ଡୁଅ ଭୋଗ, ବିଡିଆ ମଣୋହି ଭୋଗ ଲାଗି କରାଯାଇଥାଏ । ଭଉଁରୀ ଦିନ ଦିନ ଚାପରେ ୧୦ ଠାକୁର ୨୧ ଘେରା ଚାପ ଖେଳିଥାନ୍ତି । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମାନବୀୟଲୀଳା ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତଙ୍କ ଗହଳି ଲାଗି ରହିଛି । ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ପାଇଁ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ସଜେଇ ହେବା ସହ ରାତିରେ ରଙ୍ଗୀନ ଆଲୋକ ମାଳାରେ ଝଲସୁଥାଏ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ, ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ, ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ବ୍ଯବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଚନ୍ଦନ ଚକଡାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପରିବେଷଣ କରାଯାଇ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
