ଦଶପଲ୍ଲା (ଓଡ଼ିଶା ତାଜା ନ୍ୟୁଜ୍) :- ଲଙ୍କାପୋଡ଼ି ଯାତ୍ରାର ଆଜିର ଦିବସଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସୁନ୍ଦରାକାଣ୍ଡ ଓ ମହାବୀର ବଜରଂଗବାଲି କଂ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ । ବର୍ଷାଋତୁ ସମାପନ ହେବାପରେ ,ମହାରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ,ମା ସୀତାକଂ ସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ନ ଦେଖାଇବାରୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିସ୍କିନ୍ଦା ନଗରକୁ ଗମନ କରନ୍ତି । ସୁରା ସାକିରେ ଲିପ୍ତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉଚିତ ଶିକ୍ଷା ଦେବାପରେ ସେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି,ମା ସୀତାକଂ ସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ ଯୋଜନା କରିଛି ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିବା ପରେ ,ଚାରି ଦିଗକୁ ୪ ଦଳ ସେନା ପ୍ରେରଣ କରିନ୍ତି ।
ମାତ୍ର ରାବଣ ମା ସୀତାକୁଂ ନେଇ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗମନ କରିଥିବା ହେତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯୁବରାଜ ଅଙ୍ଗଦ କଂ ନେତୃତ୍ବରେ ବଛାବଛା ଅଷ୍ଟମଲ୍ଲ ଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ,ଅଂଗଦ , ଗବୟ,ଗବାକ୍ଷ ନଳ,ନୀଳ,ଜାମ୍ବବ,ଶୁଶେଣ ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ସେମାନେ ବାଟରେ ବହୁ ବିଧାବିଘ୍ନ ଓ ଝଡ଼ ଝଂଜା ଆଦି ଅତିକ୍ରମ କରି ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ଗମନ କରନ୍ତି । ବାଟରେ ପକ୍ଷୀରାଜ ସଂପାତି ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇ ପର୍ବତ କ୍ରୋଟରରେ ନିପତିତ ହୋଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ଅଷ୍ଟମଲ୍ଲ କଂ ଠାରୁ ଶ୍ରୀରାମ କଥା ଶ୍ରବଣକରିବାରୁ, ତାକଂ ପକ୍ଷ କଅଁଳି ଉଠିବାରୁ ସେ ଅଷ୍ଟବୀରଙ୍କ ପରିଚୟ ପାଆନ୍ତି ଓ ଆପଣାର ଭାଇ ଜଟାୟୁକଂ ନିଧନ ଖବର ପାଇ ଶୋକବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି ।
ସେ ଅଷ୍ଟମଲ୍ଲ କୁଂ ଆପଣାର ପୃଷ୍ଟରେ ବସାଇ ସୁଦୂର ଲଙ୍କା ଦର୍ଶନ କରାନ୍ତି । ମହା ସମୁଦ୍ର କୁ ଡେଇଁ ମାତା ସୀତାକୁଂ ଠାବ କରିବା ଏକ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଂପାଦନ କରିବାକୁ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଜାମ୍ବବାନ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଚୈକି ମହାମୂନୀକଂ ଠାରୁ ପାଇଥିବା, ମୁନିଶାପ ଖଣ୍ଡନ କରାଇ ,ହନୁମାନଙ୍କ ବଳ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ମନେପକାଇ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ହନୁମାନ ସମୁଦ୍ର ଲଂଘନ କରନ୍ତି । ବାଟରେ ସଂହିକା ଅସୁରୀକୁ ବଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଓ ନାଗମାତା ସୁରସାକଂ କବଳରୁ ଶ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବୀରତ୍ଵ ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଳର ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ଲଙ୍କା ଗମନ କରନ୍ତି ।
ସଂଧ୍ୟା ସମୟରେ ଗୋରୁପଲ ଭିତରେ ପସି ଲଙ୍କା ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ମାତ୍ର ସେଠାରେ ଲଙ୍କଦେବୀ ତାଙ୍କ ପଥରୋଧ କରିବାରୁ ,ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ଚାପଡ଼ା ମାରନ୍ତି । ଲଙ୍କ ଦେବୀ ରାବଣ ବଦ୍ଧ ସମୟ ଆସିଗଲା ବୋଲି ଜାଣି ,ରାବଣକୁ ସୋପ୍ନାଦେଶ କରି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି । ଶ୍ରୀ ହନୁମାନ ଏଣେ ତେଣେ ବୁଲି, ଶେଷରେ ଅଶୋକ ବନରେ ସୀତାମାତାକଂ ଠାବ କରନ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମୁଦ୍ରିକା ,ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଇ ,ବାହୁଡା ସନ୍ତକ ନେଇ ଫେରିବା ପୂର୍ବରୁ ରାବଣକୁ ଉଚିତ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ନିମନ୍ତେ ମଧୁବନ ତୋଟାକୁ ଭାଙ୍ଗିରୁଜି ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି ।
ପ୍ରହରୀ ମାନଙ୍କୁ ଦଳି ମକଚି ମାରିଦେବାରୁ ,ରାବଣର ସାନପୁଅ ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆସି ଯୁଦ୍ଧ କରେ । ମାତ୍ର ସେ ହନୁମାନଙ୍କ ହାତରେ ନିଧନ ହେବା ପରେ ରାବଣର ବଡ଼ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଆସି ନାଗଫାସ ବନ୍ଧରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧନକରି ରାବଣ ଦରବାରରେ ଉପସ୍ଥିତ କରାଏ । ରାବଣ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତାହାଙ୍କ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ରେ ଲମ୍ଵ କନା ଗୁଡ଼ାଇ ତୈଳ ପକାଇ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରେ ,ଏଥୁଅନ୍ତେ ହନୁମାନ ଲଂକାଗଡର ଘରକୁ ଘର ଡେଇଁ ସମଗ୍ର ଲଙ୍କାପୁରିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି ଫେରି ଆସନ୍ତି ଓ ପ୍ରଭୂ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କୁଂ ମାତା ସୀତାକଂ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
ଏଥୁଅନ୍ତେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଆପଣାର ବାନର ସେନା ସହ , ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ଯାଇ ସେତୁବନ୍ଧ ବାନ୍ଧନକରି ଲଂକା ଗମନ କରନ୍ତି । ଏ ସମୟରେ ରାବଣର ଦ୍ୱାରା ତିରସ୍କୃତ ହୋଇ ବିଭିଷଣ ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶରଣାପରର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘି ସୁବଳୟା ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିବା ବେଳେ ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ଯାନରେ ବସି ସେନାର ଗଣନା କରୁଥିବା ବେଳେ , ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନର ଛତ୍ର ଛେଦନ କରି ଉଚିତ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି । ଏହି ନୀଳାଭିନୟଟି ମହାବୀର କ୍ଷେତ୍ରର ଗଣେଶବଜାର ଠାରେ ,ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ମୀକ ଓ ଜୀବନ୍ତ ଭାବରେ ଅଭିନୀତ ହୋଇଥାଏ ।
